تهران، ایران – در حالی که جهان خود را برای استقبال از سال نو آماده میکند، درک عمیقتر از سنتهای گلی که فراتر از تزیینات ساده هستند، حاکی از آن است که گلها بهعنوان نمادهای قدرتمند تجدید حیات، مقاومت و آرزوی کامیابی عمل میکنند. این سفیران خاموش امید، در فرهنگهای گوناگون از آسیا تا اروپا، نقش محوری در آیینها و جشنهای مربوط به آغاز سال جدید ایفا میکنند و هر کدام معنایی منحصر به فرد را با خود حمل میکنند.
این گلهای نمادین، که در فصول مختلف و مناطق جغرافیایی متفاوت به شکوفایی میرسند، پیامی جهانشمول از عبور از گذشته و استقبال از آیندهای روشنتر را به ارمغان میآورند.
رمزگشایی از نمادگرایی گلها در مراسم سال نو
در سرتاسر جهان، انتخاب گلها برای مراسم سال نو بر اساس ویژگیهای زمان شکوفایی، رنگ و معانی تاریخی آنها صورت میگیرد:
شرق آسیا: مقاومت در برابر زمستان
در فرهنگهای شرق آسیا، بهویژه در ارتباط با تقویم قمری، گلهایی که در سرمای زمستان شکوفا میشوند، مورد تقدیر قرار میگیرند. شکوفههای آلو (مئی هوا) در چین، تایوان و کره، مظهر سرسختی، استقامت و تولد دوباره هستند، زیرا اغلب در میان برفها ظاهر میشوند. این پنج گلبرگ نمادین اغلب نماینده پنج برکت مطلوب: طول عمر، ثروت، سلامتی، تقوا و صلح هستند.
همچنین، شکوفه هلو در چین و ویتنام (تت)، نماد زندگی، عشق و دفع شر است و نقش کلیدی در تزیینات سال نو ایفا میکند. در ژاپن، با وجود اینکه نماد خزان است، گل داوودی به نمادی از طول عمر و خلوص امپراتوری تبدیل شده و در تزیینات رسمی سال نو (شوگاتسو) حضور دارد.
آسیای جنوبی و گرمسیری: خلوص و رفاه
در هند، نپال و تایلند، گل همیشه بهار (گُل جعفری) با رنگهای زرد طلاییاش، نماد خورشید، رفاه و پاکیزگی معنوی است. این گل، با دوام بالا، در تاج گلها برای مراسمی چون دیوالی و سایر جشنهای سال نو منطقهای کاربرد فراوان دارد و آرزوی برکات ماندگار را منعکس میکند.
گل نیلوفر، به طور خاص در هند و سریلانکا، نماد تولد دوباره، خلوص و روشنایی است. باز شدن آن در پی عبور از گل و لای، استعارهای قوی از رشد معنوی و شروعی تازه در سال جدید است.
خاورمیانه و استقبال از بهار
در ایران، گلها جزء اصلی جشن نوروز (آغاز بهار) هستند. سنبل (Hyacinth) یکی از عناصر ضروری سفره هفتسین است و با رایحه و رنگ خود، نماد تجدید حیات، جوانی و آمدن بهار است. این گل اغلب به نشانۀ سلامتی و شادی هدیه داده میشود. همچنین، لاله، به خصوص در ترکیه و آسیای میانه، نماد بخشندگی و کمال است و در جشنهای بهاره نقش نمادین ایفا میکند.
اروپا: نشانههای امید در دل سرما
در مناطق سردتر اروپا، گلهایی که پیش از پایان زمستان ظاهر میشوند، حامل پیام امید هستند. گالانتوس (برفروب) که در بریتانیا و شمال اروپا میروید، جزو اولین گلهایی است که میشکفد و نماد امید و پاکیزگی است.
در جنوب اروپا، اگرچه گل شب یلدا (Poinsettia) معمولاً با کریسمس مرتبط است، اما رنگ قرمز زندهاش در اسپانیا و ایتالیا بهعنوان نماد نشاط و شادی در طول جشنهای سال نو باقی میماند. کریسمس رز (Helleborus) نیز که در سرمای سخت زمستان شکوفا میشود، نماد استقامت و تولد دوباره در برابر ناملایمات است.
پیام مشترک جهانی
صرفنظر از خاستگاه فرهنگی، زبان گلهای نوروزی حول مفاهیم مشترک کلیدی میچرخد: امید، مقاومت، فراوانی و تجدید حیات. این گلها، خواه زیر برف یا در آفتاب گرمسیری شکوفا شوند، به عنوان یک یادآوری بصری عمل میکنند که هر سال نو، مانند هر شکوفایی، حاوی وعدهای غیرقابل تردید برای آینده است. آیینهای استفاده از این گلها، پیوندی عمیق میان انسان و طبیعت ایجاد میکنند و چرخۀ زندگی، رنگ و زیبایی را به آغاز یک دورۀ جدید پیوند میزنند.