در جنوب چین، در کنار دریاچه تیه چون در استان یوننان، روستایی به نام داو نان در دهه‌های اخیر چنان تحول یافته که امروز با معامله سالانه بیش از ۱۵۴ میلیارد شاخه گل شاخه‌بر، دومین بازار بزرگ این محصول در جهان شناخته می‌شود. تنها هلند با حدود ۲۰۰ میلیارد شاخه بالاتر از آن قرار دارد. این جایگاه حاصل اقلیم معتدل، حمایت دولتی، نیروی کار نسبتاً ارزان و بازاری داخلی است که نزدیک به ۷۰ درصد گل‌های تازه خود را از این منطقه تأمین می‌کند.
تاریخچه‌ای از گل‌فروشی کنار جاده‌ای
داستان داو نان از دهه ۱۹۸۰ شروع می‌شود، زمانیکه کشت میخک در منطقه رایج شد و کشاورزان متکی بر بذرهای خارجی بودند. در اوایل دهه ۱۹۹۰، فروش در کنار جاده اصلی روستا انجام می‌شد و محلی‌ها آن را «گل خیابان» می‌نامیدند. در ۱۹۹۵ اولین بازار گل روستایی ساخته شد و در ۱۹۹۹ اولین بازار تخصصی گل شاخه‌بر تأسیس گردید. تحول بزرگ در ۲۰۰۲ با راه‌اندازی حراج به سبک هلندی آمد که سیستم قیمت‌گذاری شفاف را فراهم کرد. همزمان، میزبانی کونمینگ از نمایشگاه باغبانی جهان در ۱۹۹۹ اعتبار بین‌المللی را به منطقه آورد.
رازهای موفقیت: اقلیم، تراکم و بازار
موقعیت داو نان در ارتفاع ۱۹۰۰ متر با اقلیم معتدل، امکان کشت گل در فضای باز یا زیر پلاستیک ساده را می‌دهد که هزینه انرژی را نسبت به هلند کاهش می‌دهد. نیروی کار نسبتاً ارزان، تراکم بالای بنگاه‌های مرتبط (بیش از ۳۳۰۰ شرکت و ۱۵۰۰۰ نهاد تجارتی) و شبکه حمل و نقل در حال رشد از عوامل مهم است. بازار داخلی عظیم چین تقاضای پایدار را تضمین می‌کند. آمارها نشان می‌دهد که حجم معامله در چهار سال اخیر ۵۰ درصد افزایش یافته: از ۱۰۲.۶ میلیارد شاخه در ۲۰۲۱ به ۱۵۴.۷۶ میلیارد در ۲۰۲۵. اما ارزش هر شاخه از حدود ۱.۰۹ یوان به ۰.۸۷ یوان کاهش یافته که نشان از یک بازار حجمی با حاشیه سود فشرده است.
رقابت با هلند: حجم در برابر ارزش
اگرچه داو نان از لحاظ تعداد شاخه نزدیک به هلند شده، دو بازار در سطوح مختلف رقابت می‌کنند. هلند یک مرکز تجارت و توزیع جهانی است که گل را از سراسر جهان جمع کرده و به اروپا صادر می‌کند. داو نان بیشتر یک خوشه تولیدی برای مصرف داخلی است. علاوه بر این، هلند در پرورش انواع جدید و مالکیت فکری قوی است، در حالی که داو نان هنوز به بذرهای خارجی متکی است. کشاورزان مجبور به پرداخت حق‌الامتیاز هستند که بر حاشیه سود فشار می‌اورد.
چالش‌ها و استراتیژی‌های آینده
داو نان با رقابت از سوی کشورهای با هزینه پایین‌تر مانند کنیا و اتیوپیا، فسادپذیری گل‌های تازه، نوسانات فصلی و خطر اتکا به یک محصول روبرو است. نگرانی‌های زیست‌محیطی مربوط به کیفیت آب دریاچه تیه چون نیز بر صنعت فشار می‌اورد. برای ادامه رشاد، داو نان باید به سوی ارتقا در زنجیره ارزش حرکت کند: توسعه بذرهای خودی، گسترش فروش مستقیم از طریق پلتفرم‌های آنلاین، افزایش صادرات به بازارهای همسایه مانند جنوب شرق آسیا و تنوع‌بخشی محصولات به سوی دسته‌گل و گل جاویدان.
داو نان ثابت کرد که یک روستای کوچک می‌تواند با تکیه بر عوامل طبیعی و بازار داخلی به یک نهاد بزرگ تجارتی بدل شود. سوال اساسی این است که آیا این خوشه تولیدی می‌تواند پیش از آنکه رقابت و فشارهای هزینه از پایین آن را بفشارد، به سطوح بالاتر ارزش دست یابد. پاسخ این سوال سرنوشت این بازار را در دهه آینده تعیین خواهد کرد.