تهران، ایران — درحالیکه درخت کریسمس اصلیترین نماد شادی و فضای گرم تعطیلات است، کارشناسان ایمنی هشدار میدهند که درختان خشک، تزئینات قابل اشتعال و نقص در سیمکشی چراغها میتوانند خطر جدی آتشسوزی به دنبال داشته باشند. با توجه به آمار بالای حوادث آتشسوزی مرتبط با درختان کریسمس هرساله، رعایت نکات ایمنی و نگهداری صحیح برای هر دو نوع درخت طبیعی و مصنوعی، امری حیاتی است. متخصصان ایمنی توصیه میکنند که با نظارت دقیق بر وضعیت درخت و سیستم روشنایی، میتوان بدون قربانی کردن جلوهی ظاهری، خطر را بهشدت کاهش داد.
انتخاب هوشمندانه: پایه و اساس ایمنی
اولین گام در تضمین ایمنی، انتخاب یک درخت مناسب است. برای کسانی که درختان طبیعی را ترجیح میدهند، بررسی تازگی امری ضروری است. ساقههای درخت باید سبز و انعطافپذیر باشند؛ درختانی که سوزنهای قهوهای دارند و بهراحتی سوزن میریزند، بهشدت خشکشده و پرخطر هستند. چرخاندن درخت و مشاهده حداقل ریزش سوزن نشاندهنده تازگی مطلوب است.
در مورد درختان مصنوعی، تاکید بر تأییدیه ضد حریق بودن (Flame Retardant) ماده تشکیلدهنده است. استفاده از درختان قدیمی یا آسیبدیده با سیمکشی فرسوده باید بهطور کامل کنار گذاشته شود، زیرا نقص الکتریکی در این مدلها میتواند منشأ جرقه باشد.
موقعیتدهی ایمن و رعایت فاصله حرارتی
مکان قرارگیری درخت نقش مهمی در پیشگیری از حوادث دارد. درخت باید حداقل یک متر از هرگونه منبع گرما فاصله داشته باشد. این منابع شامل شومینه، بخاری، رادیاتور یا حتی شمعهای تزئینی هستند. علاوه بر این، درخت نباید در مسیرهای پرتردد یا نزدیک به خروجیها قرار گیرد، زیرا میتواند در مواقع اضطراری مانع فرار شود یا با برخورد افراد، سقوط کند. استفاده از یک پایه محکم و سنگین که بهطور خاص برای نگهداری درخت کریسمس طراحی شده، از واژگونی جلوگیری میکند.
حفظ رطوبت: حیاتی برای درختان زنده
برای درختان طبیعی، نگهداشتن رطوبت کلیدیترین عامل کاهش خطر آتشسوزی است. یک درخت تشنه ظرف چند ساعت میتواند کاملاً خشک و بسیار آتشگیر شود. نگهداری از آب در پایه درخت و بررسی روزانه سطح آن، ضروری است. همچنین، متخصصان توصیه میکنند که قبل از قرار دادن ساقه در آب، حدود دو تا پنج سانتیمتر از انتهای آن بریده شود تا جذب آب به حداکثر برسد.
ایمنی سیستم روشنایی و تزئینات
خرابی چراغها یکی از رایجترین دلایل آتشسوریهای مرتبط با درخت کریسمس است. تنها باید از رشتهچراغهایی استفاده شود که دارای استاندارد ایمنی معتبر (نظیر UL یا CSA) باشند و قبل از استفاده، سیمها بهدقت برای هرگونه پارگی یا آسیب مورد بازرسی قرار گیرند. همچنین، بارگذاری بیش از حد روی پریزها و اتصال زنجیرهای تعداد زیادی رشتهچراغ، امری خطرناک است و منجر به گرمشدن بیش از حد سیمکشی میشود.
نکته حیاتی: هنگام ترک منزل یا رفتن به رختخواب، حتماً چراغهای درخت را از برق بکشید.
در انتخاب تزئینات، باید از آویزان کردن مواد بسیار اشتعالزا مانند کاغذ، پارچه یا کاه روی شاخهها خودداری نمود و به سراغ اقلامی رفت که دارای خاصیت ضد شعله هستند. استفاده دائمی از شمعهای روشن روی درخت یا نزدیکی آن اکیداً ممنوع است.
آمادگی در برابر آتش و جمعآوری به موقع
علاوه بر اقدامات پیشگیرانه، تجهیزات حفاظتی نیز باید فراهم باشند. اطمینان از کارکرد صحیح آشکارسازهای دود در نزدیکی درخت و آمادهسازی یک کپسول آتشنشانی (نوع ABC) امری ضروری است. همچنین، داشتن یک برنامه فرار اضطراری که تمام اعضای خانواده از کوتاهترین مسیرهای خروج آگاه باشند، میزان آمادگی در برابر حوادث را بالا میبرد.
پس از پایان تعطیلات، درخت نباید در داخل خانه نگه داشته شود تا خشک شود. خشکشدن درخت کریسمس در داخل محیط مسکونی ریسک آتشسوزی را بهشدت افزایش میدهد. درختان باید به سرعت برای بازیافت یا دفع مناسب انتقال یابند و هرگز نباید در شومینه سوزانده شوند. با رعایت این دستورالعملهای ساده، میتوان اطمینان حاصل کرد که درخت کریسمس بدون تهدید ایمنی، فضای گرم و دلپذیر تعطیلات را به ارمغان میآورد.