پاریس/لاهه– یافتههای تکاندهندهی یک نظرسنجی بزرگ مصرفکننده در اروپا نشان میدهد که ۱۰۰ درصد دستهگلهای مورد آزمایش حاوی بقایای متعدد آفتکشها، از جمله مواد شیمیایی ممنوعه و احتمالاً سرطانزا هستند، که زنگ خطر را در خصوص سلامت مصرفکنندگان و کارگران صنعت گل به صدا درآورده است. این موضوع خلأ نظارتی خطرناکی را در یک صنعت جهانی پررونق آشکار میسازد که برخلاف تولید مواد غذایی، تقریبا هیچ محدودیتی برای استفاده از مواد شیمیایی زیانبار ندارد.
یافتهها که توسط گروههای بزرگ حمایت از مصرفکننده منتشر شده، حاکی از آن است که هر دستهی گل بریدهی مورد تجزیه و تحلیل، حاوی طیفی از بقایای آفتکشها است. در فرانسه، سازمان حقوق مصرفکننده «یوافسی-ک چوازیر» (UFC-Que Choisir) دریافت که برخی دستهها حاوی بین ۷ تا ۴۶ نوع باقیماندهی مختلف هستند که بهطور میانگین شامل ۱۲ نوع مادهی شیمیایی با پتانسیل جهشزایی یا اختلال در غدد درونریز است. به موازات آن، آزمایشهای مشابه در هلند نشان داد که تنها ۱۳ دستهی گل حاوی ۷۱ نوع مادهی سمی مختلف، از جمله ۲۸ مادهی شیمیایی ممنوعه توسط اتحادیه اروپا، برای مصرفکننده است.
این آفتکشهای گلها، که عمدتاً در مزارع کنیا، کلمبیا و دیگر کشورهای با مقررات ضعیفتر استفاده میشوند، بدون هیچگونه تغییری راه خود را به خانه و محل کار مصرفکنندگان باز میکنند. سازمانهای حامی حقوق مصرفکننده اکنون خواستار مقررات فوری برای مقابله با این موضوع هستند.
شکاف نظارتی در صنعت گل
برخلاف میوهها و سبزیجات که دارای حداکثر حد مجاز بقایای سموم (MRLs) هستند، گلهای بریده در اکثر نقاط جهان از این قوانین معافاند. منطق سنتی این است که چون گلها خوراکی نیستند، نیازی به مقررات سختگیرانه ندارند. منتقدان این «نقطهکور نظارتی» میگویند این وضعیت به تولیدکنندگان اجازه میدهد تا از مواد شیمیایی منعشده در محصولات غذایی، به وفور در گلخانهها استفاده کنند تا به زیبایی بیعیب و نقص مورد انتظار بازارهای غربی دست یابند.
از جمله مواد شیمیایی شناساییشده در این بررسیها، میتوان به کاربندازیم (که به دلیل پتانسیل آسیب به تولید مثل طبقهبندی میشود)، کلرپیریفوس (ممنوع در اتحادیهی اروپا به دلیل سمیت عصبی رشدیافته) و مواد ارگانوفسفره اشاره کرد که در همان گروه شیمیایی عوامل عصبی مانند سارین قرار دارند. در یک مورد، سطح یک مادهی احتمالی سرطانزا در نمونههای گل ۵۰ برابر بیشتر از حد مجاز در محصولات غذایی بود.
هزینهی انسانی در مزارع و گلفروشیها
در حالی که صنعت گل تأکید دارد که شواهد مستقیمی مبنی بر آسیب به مصرفکنندگان وجود ندارد، شواهد در مورد کارگران بسیار نگرانکننده است. مطالعات روی کارگران مزارع گل در اتیوپی نشان داد که ۶۷ درصد از آنها از مشکلات تنفسی و ۸۱ درصد از مشکلات پوستی رنج میبرند. در فیلیپین، کارگران گلفروشی تا ۳۲ درصد افزایش در بیماریهای مرتبط با آفتکشها را گزارش کردند.
خطر این آفتکشها تنها به مزارع محدود نمیشود. تحقیقات در بلژیک نشان داد که گلفروشها روزانه در معرض بقایای بسیار بالایی از سموم قرار دارند. آزمایشهای ادرار بر روی کارکنان گلفروشی بلژیکی بهطور میانگین ۷۰ باقیماندهی مختلف آفتکشها و متابولیتها را نشان داد که بسیار بالاتر از افرادی است که با گلها سروکار ندارند. محققان هشدار میدهند که جذب پوستی میتواند نهایتاً به آسیبهای سلامتی منجر شود. در فرانسه، یک گلفروش اخیراً توانست به طور قانونی ثابت کند که سرطان دخترش ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض آفتکشهای موجود در گلهای بریده بوده است.
ابهامات در مورد سلامتی مصرفکننده
علیرغم خطرات مستند برای کارگران، تأثیر تماس تفننی با گلهای بریده بر مصرفکنندگان هنوز بهطور کامل بررسی نشده است. مسیرهای اصلی در معرض قرار گرفتن شامل تماس پوستی هنگام چیدن گلها و استنشاق بخارات شیمیایی در فضای بسته است.
دانشمندان اذعان دارند که فقدان دادههای جامع یک «ابهام علمی» است. اگرچه خطرات برای اکثر بزرگسالان که گاهی اوقات گل میخرند ممکن است پایین تلقی شود، اما فعالان حقوق مصرفکننده تأکید میکنند: «عدم وجود شواهد به معنای عدم وجود خطر نیست.» افرادی که در معرض آسیبپذیری بیشتری قرار دارند شامل کودکان (به دلیل وزن کمتر و سیستمهای در حال رشد)، زنان باردار (با توجه به خطرات تولید مثلی مستند برای کارگران کشاورزی) و افرادی با سیستم ایمنی ضعیف هستند.
خطراتی شامل سموم عصبی، مختلکنندههای غدد درونریز و مواد احتمالی سرطانزا، بسیاری از آنها جزء «آلایندههای آلی پایدار» هستند که به جای تجزیه شدن، تمایل به تجمع دارند.
راهکارهای عملی برای خرید آگاهانه
با توجه به فشار فزایندهی گروههای حمایت از مصرفکننده برای شفافیت و مقررات اجباری مانند برچسبگذاری مواد شیمیایی استفاده شده، «جنبش گلهای آهسته» (Slow Flower Movement) در اروپا در حال رشد است و از کشاورزی محلی و فصلی حمایت میکند.
برای مصرفکنندگانی که نگران آلودگی هستند، متخصصان راهکارهای زیر را توصیه میکنند:
- خرید محلی: تا حد امکان گلها را از باغداران محلی بخرید که اغلب کمتر از فرآوردههای وارداتی به سموم نیاز دارند.
- سؤال کنید: از گلفروش محلی خود در مورد روشهای کاشت و منبع تهیهی گلها بپرسید.
- احتیاط در دست زدن: هنگام چیدن یا تعویض آب گلها، از دستکش استفاده کرده و پس از انجام کار دستهای خود را کاملاً بشویید.
- دوری از حوزهی مواد غذایی: دستهگلها را از مناطق آمادهسازی و نگهداری مواد غذایی دور نگه دارید.
- گزینههای جایگزین: در صورت نگرانی شدید، گیاهان گلدانی یا هدیههای غیرگل را در نظر بگیرید.
در نهایت، در حالی که پژوهشهای پنج دههی اخیر بر استفادهی گسترده از آفتکشها در تولید گل تأکید دارند، حقیقت تأثیر آن بر سلامت عمومی مبهم باقی میماند. فعالان هشدار میدهند تا زمانی که فشار عمومی باعث انجام تحقیقات لازم و وضع مقررات شایسته نشود، میلیونها دستهی گل هدیه داده شده در مناسبتهایی مانند ولنتاین همچنان حامل مواد شیمیایی ناخواستهای خواهند بود که به خانههای ما وارد میشوند.