تهران – صنعت گل و گیاه، علیرغم ظاهر لطیف خود، با واقعیتهای تجاری خشن و مناقشات اخلاقی متعددی در زمینه قیمتگذاری مواجه است. همزمان با اوج تقاضا در مناسبتهای مهمی چون روز ولنتاین، عزاداریها یا مراسمهای عروسی، مصرفکنندگان در سراسر جهان مکرراً از افزایش شدید و غیرمنصفانه قیمتها شکایت میکنند. در حالی که منطق اقتصادی افزایش قیمتها را در زمان افزایش تقاضا توجیه میکند، ماهیت عاطفی خرید گل برای ابراز عشق یا همدردی، این رویههای قیمتگذاری را به موضوعی به شدت بحثبرانگیز تبدیل کرده است.
نوسانات شدید در روز ولنتاین و اعیاد
روز ولنتاین به عنوان بزرگترین نقطه عطف مناقشات قیمتی در صنعت گل شناخته میشود. در کشورهایی از ایالات متحده تا بریتانیا و فیلیپین، افزایش سه تا چهار برابری قیمت گل رز در این روز امری رایج است. به عنوان مثال، در سال ۲۰۱۹، گروههای حمایت از مصرفکننده بریتانیایی گزارش دادند که قیمت یک دوجین گل رز از معمول ۲۰ تا ۳۰ پوند به ۸۰ تا ۱۰۰ پوند جهش کرده است. این امر بحثهایی را در مورد ماهیت این افزایشها برانگیخت؛ آیا این امر بازتابدهنده پویایی مشروع بازار است یا نوعی سودجویی فرصتطلبانه (Gouging)؟
در فیلیپین، شدت نارضایتی به حدی رسید که در سال ۲۰۱۸، وزارت تجارت و صنعت پس از دریافت صدها شکایت، تهدید به اعمال تحریم علیه گلفروشانی کرد که نتوانند قیمتهای خود را توجیه کنند. در آن سال، قیمت هر شاخه گل رز که معمولاً ۲۰ تا ۳۰ پزو بود، به ۱۰۰ تا ۱۵۰ پزو رسید.
جنجال اخلاقی در هنگام بحرانها و عزاداریها
اخلاقیترین انتقادات زمانی مطرح میشود که جوامع با تراژدی روبرو هستند. پس از بمبگذاری آرنای منچستر در بریتانیا در سال ۲۰۱۷، در حالی که بسیاری از گلفروشان برای ادای احترام گل اهدا کردند یا تخفیف دادند، گزارشهایی مبنی بر اینکه برخی مغازهها همچنان به قیمتهای بالا ادامه دادهاند، خشم عمومی را در شبکههای اجتماعی برانگیخت.
الگوهای مشابهی در مناطق آسیبدیده از بلایای طبیعی در ایالات متحده مشاهده شده است. پس از وقوع طوفان هاروی در سال ۲۰۱۷، خانوادههای عزادار در تگزاس با قیمتهای بالای گلهای ترحیم مواجه شدند. در حالی که تامینکنندگان این افزایش را ناشی از اختلالات زنجیره تامین میدانستند، مدافعان حقوق مصرفکننده زیر سوال بردند که چرا اقلام ضروری یادبود باید در زمان بحرانهای اجتماعی، مشمول چنین نوسانات شدیدی شوند.
شفافیت در مقابل سودجویی: دفاعیات صنعت
انجمنهای صنفی صنعت گلفروشی همواره این انتقادات را رد کرده و به واقعیتهای تجاری اشاره میکنند. آنها تاکید دارند که ماهیت فاسدشدنی گلها، نیاز به نیروی کار فشرده، هزینههای بالای حمل و نقل یک شبه برای مناسبتهای خاص، و لزوم پیشخرید موجودی بر اساس تقاضای نامشخص، همه به افزایش قیمتها در ایام پیک کمک میکنند.
انجمن گلفروشان آمریکا اذعان دارد که اعیادی مانند روز ولنتاین و مادر، بخش نامتناسبی از درآمد سالانه بسیاری از مشاغل کوچک را تشکیل میدهند و قیمتهای به ظاهر بالای این ایام، در واقع یارانهدهنده عملیات و حاشیه سود نازک کسب و کار در طول سال است.
در مقابل، مدافعان حقوق مصرفکننده معتقدند که زمینه عاطفی خرید گل، تقاضا را غیرقابل انعطاف میکند. به عبارت دیگر، زمانی که فردی تحت فشار اجتماعی یا نیاز فوری برای خرید گل ترحیم یا عروسی قرار میگیرد، این امر به بازار اجازه میدهد تا قیمتهایی را اعمال کند که در بازارهای عادی دوام نمیآورند.
راهکارهای نظارتی و افزایش آگاهی مصرفکننده
تلاشها برای تنظیم قیمتگذاری گل در سطح جهان معمولاً موفقیتآمیز نبودهاند. چالش اصلی در تشخیص قیمتگذاری قانونی عرضه و تقاضا از رفتار بهرهبرداریگرایانه (Exploitative Behavior) به دلیل فسادپذیری بالا و نوسانات هزینهای ذاتی این صنعت است.
با این حال، کارشناسان معتقدند که مسیر سازنده، نه در تنظیم مقررات سنگین بلکه در افزایش شفافیت (Transparency) و آموزش مصرفکننده نهفته است. برخی گروههای حمایتی کمپینهایی را آغاز کردهاند تا گلفروشان را تشویق کنند تقویم قیمتهای خود را اعلام کنند. این دیدگاه بر این اصل استوار است که اگر خریداران از قبل مطلع باشند، میتوانند الگوهای خرید خود را تنظیم کنند و با استفاده از قدرت بازار، از افراطیترین افزایشهای قیمت حتی بدون نیاز به مداخله دولت جلوگیری کنند.
در نهایت، تا زمانی که گلها اهمیت عاطفی و فرهنگی خود را حفظ کنند، افزایش تقاضا در زمانهای خاص اجتنابناپذیر خواهد بود. آینده این صنعت احتمالاً به میزان درک مشترک میان مصرفکنندگان و فروشندگان در مورد اقتصاد واقعی و هزینههای عملیاتی گلفروشی بستگی خواهد داشت.
برای تهیه سبد گل و دستهگلهای باکیفیت و اطلاع از قیمتها، میتوانید از خدمات ماژان فلوریست در تهران استفاده کنید. http://magenta-florist.com/