بازار گل هنگکنگ در آستانه روز مادر، که معمولاً پرسودترین زمان سال برای این صنف محسوب میشود، با بحرتی وجودی روبروست. گلفروشان این شهر در ماه مه و در جریان تعطیلات آخر هفته، هم با خروج گسترده مشتریان به سمت شنجن مواجه هستند و هم از سویی با رقابت تهاجمی سرویسهای ارسال گل ارزانقیمت از سرزمین اصلی چین تحت فشار قرار گرفتهاند.
پدیده “حرکت به شمال” و خیابانهای خالی
تا پیش از این، بازار گل “مونگ کوک” در روزهای منتهی به روز مادر با شکوه و شلوغی بینظیری همراه بود؛ حال آنکه امسال سکوت بر خیابانهای این منطقه حاکم شده است. آمارها نشان میدهد که ساکنان هنگکنگ به طور متوسط ماهانه بیش از ۶ میلیون سفر به شنجن در سال ۲۰۲۴ انجام دادهاند که نسبت به ۴ میلیون سفر در سال گذشته، رشد چشمگیری داشته است. این پدیده که در زبان کانتونی “هیونگ باک” یا “حرکت به شمال” نامیده میشود، الگوی مصرف و تفریح شهروندان را به کلی دگرگون کرده است.
شهر هنگکنگ که زمانی یکی از شلوغترین کلانشهرهای جهان بود، در تعطیلات چهار روزه عید پاک آوریل گذشته با سکوتی عجیب روبرو شد. “لام چی-چونگ”، دبیر کل اتحادیه کارکنان فروشگاههای هنگکنگ، این وضعیت را “شلوغی بدون سود” توصیف کرده و پیشبینی میکند که تغییر عادات خرجکردن مردم، منجر به کاهش حدود ۱۰ درصدی کسبوکارهای خردهفروشی شود.
جنگ قیمتها و رقبای دیجیتال
فشار بر گلفروشان تنها به نبود مشتری محدود نمیشود. یک جبهه دوم و شاید مخربتر، رقابت قیمتی است. پلتفرمهای آنلاین چینی مانند تائوبائو و ویچت، خدمات ارسال گل بینمرزی را با قیمتهایی ارائه میدهند که گلفروشان محلی قادر به رقابت با آن نیستند. یک دسته گل که در هنگکنگ قیمتی بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار هنگکنگ دارد، از طریق فروشندگان شنجن با کسری از این قیمت قابل تهیه است.
“جسی”، یک کارمند فروشگاه گل “ون چاک”، با ابراز نگرانی میگوید: “تبلیغات فراوان در شبکههای اجتماعی برای ارسال گل با قیمتهای بسیار پایین، ما را در موضع ضعف قرار داده است. ما راهی برای رقابت قیمتی با آنها نداریم.” این شکاف قیمتی تا حدی است که حتی شبکهای غیررسمی از پیکهای انسانی شکل گرفته که سفارشات گل را به صورت فیزیکی از مرز عبور میدهند.
ریشههای اقتصادی و چشمانداز آینده
دلیل اصلی این تغییر الگو، اختلاف فاحش هزینههای زندگی است. بر اساس دادههای “نامبو”، هزینه زندگی در شنجن حدود ۵۰ درصد کمتر از هنگکنگ است. این موضوع باعث شده تا ساکنان هنگکنگ در سال ۲۰۲۳ بیش از ۶۶.۵ میلیارد دلار هنگکنگ را در شنجن خرج کنند. در مقابل، آمارها نشان میدهد که تعداد گردشگران mainland وارد شده به هنگکنگ بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ تا ۴۹ درصد کاهش یافته و جریان نقدینگی یکطرفه شده است.
با این حال، همه گلفروشان تسلیم نشدهاند. برخی برای بقا، استراتژی خود را از رقابت قیمتی به ارائه خدمات ارزشافزوده تغییر دادهاند. تمرکز بر طراحی خلاقانه، منابع گلهای ممتاز و تجربه خرید حضوری، راهکاری است که فروشندگان محلی امیدوارند با آن مشتریان را حفظ کنند. روز مادر امسال که در تاریخ ۱۰ مه مصادف با یکشنبه است، آزمونی سخت برای تابآوری این صنعت در برابر تغییرات ساختاری بازار خواهد بود.